Listopadowe znicze dopalają się, kwiaty więdną, a odwiedzający cmentarze powracają do codziennych zajęć. Nie ustaje jednak powinność wobec dusz tych, którzy odeszli przed nami. Nie wypełnimy jej samym uporządkowaniem grobu, obecnością na pogrzebie ani serdecznym wspomnieniem człowieka, którego zabrakło przy rodzinnym stole. Jeżeli jego dusza cierpi w czyśćcu, potrzebuje naszej pomocy również wtedy, gdy minęło pierwsze wzruszenie, zakończyły się uroczystości i nikt już nie składa kondolencji. Potrzebuje jej po miesiącu, po roku, a być może także po wielu latach, kiedy żyjący zdążyli już przywyknąć do nieobecności bliskiego i uznać jego śmierć za zamknięty rozdział własnego życia.
