Trzeba to sobie jasno uświadomić: dla sedewakantystów problem Papieża i Papiestwa jest absolutnie fundamentalny. W innych sprawach niekoniecznie muszą się różnić od pozostałych tradycjonalistów. Na przykład w jakże istotnej kwestii liturgii Mszy Świętej mogą nie różnić się wcale: mogą odprawiać według tych samych Ksiąg, co indultowy kapłan diecezjalny.
Wracając do naszego stołu rozmów: pozornie połączeni w wierze sedewakantyści, w sprawie Papiestwa są od siebie dalej, niż np. środowiska Bractwa czy nawet biskupa Williamsona od „Tygodnika Powszechnego” i publicystów religijnych „Gazety Wyborczej”. Ci wszyscy uznają wszak Leona tak samo, jak wcześniej uznawali Franciszka… Tymczasem przy naszym stoliku wskazano by trzech różnych Papieży. Co najmniej dwóch musiałoby być fałszywych. Co najmniej dwóch z trzech kolegów sedewakantystów stoi więc na pozycjach schizmatyckich!
Wnioski z powyższej opowieści są dwa. Po pierwsze, sedewakantyzm to przede wszystkim stanowisko w sprawie prawidłowego wyboru przyszłego Papieża (a nie samo zanegowanie uzurpatora!). Ta właśnie kwestia wyróżnia i konstytuuje cały ruch. Po drugie, nie jesteśmy tak do końca wspólnotą (choć możemy się cenić i lubić): każda różnica, prowadząca do wskazania więcej niż jednego kandydata z założenia implikuje schizmę, bo przecież nie może być dwóch papieży.
Dla opcji Unam Sanctam sedewakantyzm jest więc pierwszym i właściwym tematem misyjnym. Jest obszarem, w którym musimy się precyzyjnie wypowiedzieć i obronić głoszone poglądy, jeśli cały nasz ruch ma mieć w ogóle jakikolwiek sens.
Najpilniejszym zadaniem wydaje się więc dopracowanie i dalsze rozwijanie doktryny Unam Sanctam: prowadzenie pogłębionych studiów teologicznych, filozoficznych, prawno-kanonicznych i historycznych nad Papiestwem. To jest to, co musi łączyć nas wszystkich w pracy intelektualnej, w podejmowanych aktywnościach i dążeniach. Ich owocem powinna być oczywiście odbudowa Kościoła, zjednoczonego wokół przyszłego Papieża. Żeby to jednak nastąpiło, konieczna jest właśnie wspólna DOKTRYNA.
Nie sposób opisać jej dokładnie w tak krótkim tekście. Wstępnie można jednak zastanowić się nad samą nazwą, nadającą kierunek dalszej dyskusji. Pierwsza zgłoszona propozycja to „elekcjonizm”. Wydaje się naprawdę trafna, ale nie pozbawiona też pewnych ograniczeń. Przyszły sobór wybrałby tylko pierwszego papieża: kolejnych wskazałoby już zwyczajowo zwoływane konklawe, złożone z kardynałów Kościoła katolickiego. „Elekcjonizm” jest więc nazwą poniekąd jednorazową. Tymczasem Conservatio est continua creatio, jak pisał św. Tomasz z Akwinu. Zachowywanie jest tworzeniem w ciągłości…
Ponadto „elekcjonizm” jest określeniem dość wąskim, odnoszącym się tylko do jednego wątku doktryny – właśnie do samej procedury wyboru.
Istotą naszej koncepcji powinno być całościowe, pełne potwierdzenie władzy papieskiej: jej legitymizacja, uzasadniająca legalność. Idea legitymizacji władzy sama w sobie pozostaje zresztą jednym z największych osiągnięć cywilizacji łacińskiej. Przez wzgląd na jej dziedzictwo, a konkretnie na najlepsze, monarchiczne wzorce proponuję nazwę LEGITYMIZM PAPIESKI. Jest to oczywiste nawiązanie do tradycji MONARCHII CHRZEŚCIJAŃSKIEJ jako najdoskonalszego w dziejach ustroju, ale też wzorca całej kultury politycznej. Legitymizm to doktryna na wskroś łacińska, tradycjonalistyczna i monarchiczna. Daje więc dobre oparcie także monarsze watykańskiemu, który w naszej optyce pozostaje przecież katolickim władcą absolutnym.
„Elekcjonizm” jest pojęciem cząstkowym, opisującym jeden z istotnych wątków legitymizmu i jako taki mieści się w tej szerszej koncepcji. Obie nazwy nie są więc sprzeczne, choć są różne zakresowo.
Sam termin „legitymizm” podkreśla w naszym przypadku jednomyślność krzyża i miecza: równoległość tej myśli w różnych, lecz dopełniających się obszarach władzy królewskiej – religijnej i świeckiej. Jest to fundament niezwykle trwały, bo będzie obowiązywał kolejnych papieży w odróżnieniu od jakiejkolwiek formy jednorazowej. Nie będzie przy tym ograniczony zakresowo, bo nie precyzuje jedynie sposobu wyłonienia Papieża. Obejmuje całą doktrynę władzy nad Kościołem od legitymizacji jej źródeł i sukcesji, po legalność jej decyzji.
Zaproponowane pojęcie na zawsze zaszczepił w polskiej myśli katolickiej i zachowawczej prof. Jacek Bartyzel, Mistrz i Nauczyciel całych pokoleń ruchu Tradycji. Dzięki Niemu odnosimy tę doktrynę przede wszystkim do Królestwa Francji, choć ma ona znacznie więcej historycznych odmian i była oczywistym spoiwem naszej cywilizacji (a w nieco odmiennych kształtach bez trudu odnajdziemy ją także w innych, odległych królestwach).
Wypada poczynić tu pewną dodatkową uwagę. Otóż w legitymizmie królewskim sukcesja odbywa się poprzez dziedziczenie. Doktryna określa jego sens, przyczyny, przebieg i skutki w postaci legalnie sprawowanej władzy i jej zakresu (symetrycznie także posłuszeństwa poddanych). W legitymizmie papieskim nie mamy oczywiście sukcesji pokoleniowej. Zastępuje ją wybór dokonywany przez kardynałów elektorów. Nie jest to wszakże wybór demokratyczny (już bardziej arystokratyczny), ani w ogóle wybór dowolny, skoro odbywa się w asyście Ducha Świętego. Po przyjęciu tej właśnie uwagi koncepcja legitymizmu zdaje się doskonale bronić jako odpowiednia także w odniesieniu do władzy papieskiej.
Najkrócej mówiąc, legitymizm afirmuje pewien zbiór zasad prawnych. Miały one swój początek u zarania naszej cywilizacji, jeszcze w starym, zwyczajowym prawie Franków salickich. Dzisiaj, po tylu stuleciach musiałyby zostać formalnie ustanowione, ale w swej istocie odwołują się przecież nie do woli jakiegoś abstrakcyjnego „ustawodawcy”, lecz są raczej odkrywane, odczytywane w porządku Bożym i naturalnym. Poprzez skodyfikowane przepisy nie realizuje się więc demokratyczna wola żadnego ludzkiego gremium, lecz wprost wola Boża, którą staramy się tylko jak najlepiej poznać i przyjąć.
Bóg przyzwala na to, byśmy ujrzeli Jego wolę wcieloną w osobę konkretnego władcy: Papieża przez elekcję w asyście Ducha Świętego lub króla przez urodzenie. Kiedy władca umiera, dalej rządzą zasady. Ponieważ jednak same kodeksy nie sprawują rządów bezpośrednio, ich władza polega na tym, że precyzyjnie i jednoznacznie, bez zbędnej zwłoki wskazują nowego władcę: pomazańca Bożego. Wówczas cały porządek wraca do równowagi po okresie, kiedy tron był pusty.
Skoro mamy uznać Papieża namaszczonego przez Boga, Jego wskazanie musi być pewne. Dlatego odkrycie i sformułowanie właściwych zasad staje się pierwszym zadaniem ruchu sedewakantystycznego. Tym bardziej, że jest to także główny wyróżnik tego ruchu, a zarazem jego najważniejszy wkład twórczy w doktrynę katolicką.
Dlatego trudno zrozumieć postawę sedewakantystów totalnych, którzy uciekają jak mogą od tematu wyboru Papieża i jego legitymizacji, tworząc swego rodzaju „katolicyzm bez Papieża”. Trudno też zaakceptować poglądy zwolenników Tezy, dla których Papież pozostaje jedynie martwą, teoretyczną formułą, której realizacji tak naprawdę nikt się nie spodziewa i nikt nie oczekuje.
Nie sposób też zgodzić się z tymi wszystkimi tradycjonalistami, którzy formalnie uznają Leona XIV, ale nic sobie z tego nie robią. Trwają oni w ciągłym oporze i zwyczajnie ignorują władzę oraz nauczanie „papieża”, którego przecież formalnie przyjęli. Ich postawa sprowadza się do wieszania zdjęć i obrazków w zakrystiach. Podważają w ten sposób samą instytucję Papiestwa, głęboko anarchizując Kościół i pogłębiając trawiący Go kryzys.
Tylko dwa stanowiska odwołujące się do Tradycji katolickiej możemy odczytać jako logiczne i konsekwentne: albo Leon XIV jest Papieżem i wtedy należy uznać obecne rządy Watykanu (stanowisko środowisk indultowych), albo nie mamy Papieża od śmierci Piusa XII i wobec tego musimy jak najszybciej przyjąć zasady elekcji, a następnie dokonać Jego wyboru (stanowisko Unam Sanctam). Wobec tego dylematu, jako papiescy legitymiści modlimy się o Niedoskonały Sobór Powszechny i o koniec sede vacante: o nadejście nowego Wikariusza Jezusa Chrystusa.
Eques
